Süd qurudumu?

Sizcə, sidik kisəsi ilə döşün oxşarlığı nədir?⠀
Məncə də heç nə!
Amma əksər qadınlar bu fərqli orqanların fəaliyyət prinsipini nədənsə eyni görürür.⠀
Əgər sidik kisəsinin dolu olmağı orda sidiyin mövcudluğundan xəbər verirsə, döşlərin boşluğu orda südün olmamasından xəbər vermir. Və ya sidik kisəsi dolduqca onu boşaltmaq lazımdırsa, döşləri boşaltmaq (uşağı əmizdirmək və ya sağmaq) üçün dolğunluğu gözləmək yalnışdır. Səbəb odur ki, düzgün təşkil edilmiş əmizdirmə zamanı ananın döşlərini yarıboş, yumşaq və xarici göstəricilərinə görə qətiyyən süd istehsal edən döşə oxşamamalıdır.

Nə qədər yumşaq və boş?

Əmizdirən ananın döşləri qulağın sırqalığı qədər yumşaq və boş olmalıdır. Bu körpədə döşü daha dərindən və düzgün tutmağa səbəb olacaqdır. Unutmayaq ki, dolğun döşlər daha çox gilə yaraları və ağrılarına məruz qalırlar. ⠀
⠀
O ki, qaldı sidik kisəsi və döşlərin oxşarlığına. Bu iki orqan hərəsinə məxsus fərqli prinsiplə işləyir. ⠀

Düzdür, doğuşdan sonra döşlərdə dolğunluq hiss olunur. Lakin bu südün istehsalından əlavə mürəkkəb bir hormonal durum və limfa sisteminin fəaliyyəti ilə daha çox əlaqəlidir.⠀Hətta artıq Qərb praktikasında hazırda analara dolğunluq olarkən sağmağı yox, limfodrenaj xarakterli döş gimnastikası və massajı etməyi tövsiyə edilir. Biz də bu praktikanı məsləhət saatlarımızda tətbiq edirik. Hətta xüsusi mikrovibrasiya və isidici təsirə malik döş massajorunu da tətbiq edirik.

Qayıdaq sualımıza: Süd qurudumu?
Qısa cavab: Xeyr! Qurumadı, əksinə laktasiya növbəti inkişaf mərhələsinə keçdi.

Doğuşdan 7-14 gün sonra döşlərdə dolğunluq yox olub gedir, yumşaqlıq və boşluq hissi yaranır. Döşlərin boşluğunun müsbət göstərici kimi başqa bir səbəbi də var, demək ki, körpə döşləri düzgün tutur, rahat boşaldır və özünə kifayət edəcək qədər ana südü çıxarda bilir. ⠀
⠀
Unutmayaq, laktasiya dövründə döşlər bir qızıl qaydaya əsasən işləyir:

⠀
Tələb edən (körpə və ya südsağan) və Təklif edən (laktasiya edən bədən və döşlər)!⠀

Tələb edən nə qədər fəal olarsa, təklif edən də bir o qədər bol süd istehsal edəcəkdir. Odur ki, döşlərin dolğunluğu əhəmiyyətli deyil, əsas bol-bol tələb olsun.⠀
Bəzən analar döşlərin boşluğunu ifrat şəkildə olduğunu axşamlar hiss edirlərlər. Bu halda analara süni qidaya deyil, südartıran vasitələrə, laktogenetik qidalara üz tutmağı tövsiyə edirik. Bu vasitələrin bu halda ən uyğun vaxtı günorta saatlarından sonra qəbuludur.

Müəllif Kelly Bonyata www.kellymom.com “Boş döşlər-süd yoxdurmu?!” adlı məqaləsində yazır:

İlk 6-12 həftədən sonra, ananın döşlərinin nisbətən boş, yumşaq, hətta tamamilə boş görünməsi normaldır.
Bir çox analar, ilk həftələr keçdikdən sonra süd ehtiyatına görə narahatlıq hissi keçirirlər. Çünki, onlar südü sağdıqda, onun damcı-damcı gəldiyini görür və ya döşlərinin “yumşaq” və ya “boş” olduğuna fikir verirlər. İlk həftələr keçdikdən sonra, döşlərinizdə boşluq hiss etməyiniz normaldır. Baxmayaraq ki, süd uzun müddət əmilmədikdə və ya sağılmadıqda, döşləriniz bir balaca dola və ağırlaşa bilər.

Əmizdirmənin ilk həftələrində, anaların döşlərində hiss etdiyi dolğunluq (bəzən hətta şişkinlik) həqiqətən də norma deyil, yəni bu ananın döşlərinin körpənin süd ehtiyacına hələ tam uyğunlaşmaması deməkdir. Təqribən 6-12-ci həftələrdə (əgər ananın süd ehtiyatı çoxdursa, bu daha uzun çəkə bilər), sizin süd ehtiyatınız nizama düşəcək və döşləriniz nisbətən boş, yumşaq və hətta tamamilə boş olacaqdır. Bu vaxtdan etibarən südünüz artıq döşünüzdən sızmaya və süd kanallarınızda südün gəlişini hiss olunmaya (və ya az hiss oluna) bilər.

Həmçinin südünüzü sağdıqda, siz daha az südün çıxdığını görəcəksiniz. Bu heç də o demək deyil ki, süd ehtiyatınız azalıb, sadəcə bədəniniz körpənin ehtiyacına uyğun olaraq, nə qədər süd ifraz etməli olduğunu bilir və daha lazım olduğundan artıq süd ifraz etmir. Bu dəyişiklik tədricən və ya qəfil baş verə bilər. Bir çox analar və hətta səhiyyə işçiləri döşlərdə baş verən bu dəyişikliklərin normal olduğundan xəbərsizdirlər. Bu əlamətləri görən bir çox analar əmizdirməni tez dayandırır və yalnışlıqla bu dəyişiklikləri südün qurumasının əlaməti olduğunu düşünüb körpəyə əlavə süni qida verməyə başlayırlar.

Bəs bu dəyişiklik niyə baş verir? Çünki, ilk həftələr və aylar ananın südü endokrin səviyyədə, körpələrin ehtiyac duyduğundan daha çox süd ifraz olunur. Bu dövrdə ananın bədəni adaptasiya mərhələsi keçir. Erkən doğuşsonrası hormonal səviyyə, süd sintezinin “həcmini artırmağa” yönəlir ki, ehtiyac olduqda əlavə süd ifraz oluna bilsin. Məhz bu səbəbdən əksər analar, əkizlər və ya hətta üçüzlər üçün kifayət qədər süd ifraz etməyə başlayırlar. Getdikcə körpənin ehtiyacına uyğunlaşan ana bədəni artıq südü avtokrin səviyyədə istehsal etməyə başlayır. İlk həftələr ərzində norma sayılan bu yüksək prolaktin səviyyəsi tədricən aşağı enir və bu laktasiya üçün normal hesab olunur.

Bu məqamdan etibarən ananın bədəni körpənin ehtiyaclarına uyğun süd istehsal edir ki, bu da döşlərdə heç bir fiziki dəyişiklikləri biruzə vermir. Körpə böyüdükcə ananın südünün səviyyəsi tədricən körpənin ehtiyacına uyğun artmağa başlayır. Döşlərin boşaldığı kritik məqamların dəf edilməsinin ən əsas çarəsi körpəyə əlavə süni qida verməmək və körpəni yalnız ana südü ilə əmizdirməyi davam etməkdir.

O zaman əgər südün istehsalında və miqdarında problem yoxdursa, bəs, körpə nədən vurnuxur, narahatdır və axşam kürlükləri edir? Bunun səbəbi kifayət qədər çox ola bilər.
Həmçinin döşləri qısa fasilələrlə və ya fasiləsiz tələb edən körpələrin başqa, daha əsaslı səbəbi olar bilər- “İnkişaf sıçrayışı” mərhələsi nə zaman, necə və nədən baş verir məlumatlarını məqaləmizdən öyrənin.

Müəllif: Səltənət Zülfüqarova